Hoạt động này nhằm cụ thể hóa Kế hoạch số 446/KH-CAHN ngày 19-12-2025 của Công an thành phố Hà Nội về khắc phục điểm nghẽn trật tự đô thị, xây dựng địa bàn văn minh, an toàn; đồng thời triển khai Kế hoạch số 29/KH-BCĐ197 ngày 22-01-2026 của Ban Chỉ đạo 197 phường về tăng cường bảo đảm trật tự đô thị, trật tự an toàn giao thông đường sắt tại khu vực “cà phê đường tàu”.
Phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám là địa bàn có mật độ giao thông đường sắt phức tạp của Thủ đô. Tuyến đường sắt Bắc – Nam đi qua các phố Khâm Thiên, Lê Duẩn không chỉ là mạch máu giao thông quốc gia mà còn nằm sát khu dân cư đông đúc.
Tại buổi tuyên truyền, Công an phường cho biết, hơn 80% các vụ tai nạn đường sắt xảy ra tại các lối đi tự mở và khu vực hành lang an toàn bị lấn chiếm. Tình trạng người dân tự ý mở lối đi dân sinh vẫn diễn ra. Nhiều hộ vì muốn rút ngắn quãng đường đã phá rào chắn, lấp rãnh thoát nước để tạo lối đi trái phép.
Các lối đi này thường bị che khuất tầm nhìn bởi nhà cửa, hàng quán, khiến người qua lại dễ chủ quan, không kịp xử lý khi tàu đến. Theo quy định, hành vi này bị xử phạt từ 3 đến 5 triệu đồng, buộc khôi phục nguyên trạng; trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Bên cạnh đó, tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn đường sắt để kinh doanh, đặc biệt tại khu vực “cà phê đường tàu”, vẫn diễn ra. Việc bày bàn ghế, để xe, đặt biển quảng cáo trong phạm vi 5 mét tính từ tim đường ray hoặc để du khách đứng trên đường ray chụp ảnh đều tiềm ẩn nguy cơ cao. Những hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến an toàn chạy tàu mà còn tác động tiêu cực đến hình ảnh du lịch của Thủ đô. Mức xử phạt dao động từ 2 đến 3 triệu đồng.
Ngoài ra, các hành vi như ném vật lạ lên tàu, giăng dây, treo biển qua đường sắt không đúng quy định cũng là nguy cơ trực tiếp gây mất an toàn, có thể bị xử phạt từ 3 đến 5 triệu đồng tùy mức độ.
Trước thực trạng vi phạm hành lang an toàn đường sắt diễn biến phức tạp trên tuyến Khâm Thiên – Lê Duẩn, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám đang tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân, đồng thời kiên quyết xử lý các hành vi tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Để bảo đảm an toàn cho người dân và du khách, Công an phường khuyến cáo khi qua các điểm giao cắt cần tuân thủ nghiêm quy tắc: khi có tín hiệu đèn đỏ hoặc chuông cảnh báo phải dừng cách đường ray tối thiểu 5 mét; tuyệt đối không lách qua cần chắn khi đã đóng. Tại các điểm không có rào chắn, người dân cần dừng hẳn, quan sát kỹ hai phía, lắng nghe tín hiệu trước khi qua.
Trong trường hợp phương tiện bị kẹt trên đường ray khi tàu đang đến gần, cần nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm, bỏ lại phương tiện nếu cần thiết; đồng thời di chuyển ngược chiều tàu để phát tín hiệu cảnh báo cho lái tàu bằng vật dễ nhận biết hoặc đèn pin.
Về hoạt động kinh doanh tự phát tại khu vực đường tàu, chính quyền kêu gọi người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, không lấn chiếm hành lang an toàn đường sắt. Các gia đình cần giáo dục con em không chơi đùa gần đường tàu, không ném vật lên tàu; đồng thời chủ động phản ánh các hành vi vi phạm tới lực lượng chức năng.
Sau khi lắng nghe ý kiến người dân, Phó Trưởng Công an phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám Đậu Khánh Hoàn khẳng định, khu vực này có hành lang đường sắt hẹp, không đủ điều kiện để tổ chức kinh doanh, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng.
Liên quan đến hoạt động du lịch, ông nhấn mạnh không thể đánh đổi tính mạng con người lấy lợi nhuận. Công an phường yêu cầu các công ty lữ hành, đơn vị du lịch không quảng bá sản phẩm liên quan đến “cà phê đường tàu”.
Chính quyền địa phương cũng cho biết vẫn tạo điều kiện cho người dân đi lại, sinh hoạt bình thường, nhưng nghiêm cấm hoạt động kinh doanh phục vụ du lịch, đặc biệt là việc bày bàn ghế lấn chiếm hành lang đường sắt.
Trong thời gian tới, lực lượng chức năng sẽ lắp đặt hệ thống camera giám sát tại một số điểm để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm với mức phạt từ 2 đến 3 triệu đồng. Các hạng mục vi phạm như mái che, mái vẩy, vật dụng trang trí như hoa, đèn cũng phải tháo dỡ theo quy định. Mọi hoạt động kinh doanh buôn bán phải tuyệt đối tuân thủ các quy định về an toàn đường sắt