Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám (thành phố Hà Nội) đang từng bước tạo nên những chuyển biến rõ nét, thực chất và bền vững.
Chuyển đổi số tăng tốc, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn
Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám Đỗ Trọng Nam, ngay từ đầu, Đảng ủy, UBND phường đã xác định việc thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Trên cơ sở đó, công tác quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW được triển khai nghiêm túc, đồng bộ tới toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và nhân dân.
Các nội dung cốt lõi của Nghị quyết gồm quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm trong giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2045 được truyền tải thông qua nhiều hình thức linh hoạt: hội nghị chuyên đề, sinh hoạt chi bộ, hệ thống truyền thanh, cổng thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội Zalo, Facebook.
Cùng với nâng cao nhận thức, phường tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành. Hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số, email công vụ được triển khai đồng bộ, góp phần hình thành môi trường làm việc số trong cơ quan Đảng và chính quyền. Đáng chú ý, 100% cán bộ, công chức được cấp email công vụ và sử dụng thường xuyên trong xử lý công việc hằng ngày.
Trong lĩnh vực cải cách hành chính trên địa bàn, kết quả đạt được rất tích cực. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt 100%, mức độ hài lòng của người dân cũng đạt 100%. UBND phường đã chỉ đạo Điểm phục vụ hành chính công thực hiện đầy đủ các dịch vụ mức độ 3, 4 theo quy định. Từ đầu năm 2026 đến giữa tháng 2-2026, phường tiếp nhận gần 1.400 hồ sơ, trong đó phần lớn được thực hiện trực tuyến (hơn 1.300 hồ sơ). Các lĩnh vực như tư pháp, chứng thực đạt tỷ lệ giải quyết gần như tuyệt đối, cho thấy hiệu quả rõ rệt của chuyển đổi số trong phục vụ người dân.
Thanh niên “cầm tay chỉ việc”, đưa công nghệ đến từng nhà
Không chỉ dừng lại ở việc quán triệt chủ trương và ở khu vực hành chính công, chuyển đổi số tại phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã lan tỏa mạnh mẽ vào đời sống xã hội, đặc biệt thông qua các mô hình sáng tạo của Đoàn Thanh niên. Tiêu biểu là mô hình “Gia sư số” - một cách làm mới, gần gũi nhưng mang lại hiệu quả thiết thực.
Khác với các lớp học công nghệ truyền thống, “Gia sư số” triển khai theo hình thức “cầm tay chỉ việc”, kèm cặp 1-1 hoặc theo nhóm nhỏ. Đoàn viên, thanh niên trực tiếp hướng dẫn người dân từng thao tác cơ bản, như: Sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt ứng dụng, tạo tài khoản, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt… Nội dung học đều xuất phát từ nhu cầu thực tế của từng người dân.
Chia sẻ về mô hình này, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Bí thư Đoàn Thanh niên phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám Trần Hoàng Anh cho biết, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Đoàn Thanh niên xác định không thể để người dân bị bỏ lại phía sau. "Gia sư số" được xây dựng với tinh thần gần dân, sát nhu cầu, lấy người dân làm trung tâm. Thanh niên không làm thay mà hướng dẫn để người dân tự làm được, từ đó tạo sự tự tin và chủ động trong tiếp cận công nghệ.
Từ thực tiễn triển khai, mô hình đã giúp tháo gỡ nhiều rào cản, đặc biệt với người cao tuổi (nhóm đối tượng vốn gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận công nghệ). Bà Hoàng Thị Bích Liên - Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận số 35, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám từng gặp nhiều rào cản khi chuyển sang môi trường số khi hay quên mật khẩu, quên tài khoản.
Sau khi tham gia lớp “Bình dân học vụ số”, được các đoàn viên thanh niên tận tình "cầm tay chỉ việc", chỉ sau 4 buổi học, bà đã tự tin hơn hẳn trong việc soạn thảo báo cáo, cập nhật thông tin, nhắn tin, gửi ảnh trên điện thoại. "Tôi thấy những kỹ năng này rất thiết thực cho các hoạt động như Mặt trận số, Đảng viên số, Công dân số”, bà Liên nói.
Song song với “Gia sư số”, chương trình “Bình dân học vụ số” và việc xây dựng các “Tổ công nghệ số cộng đồng” cũng được triển khai rộng khắp. Các “chiến sĩ số” không chỉ hỗ trợ kỹ năng mà còn trực tiếp tham gia tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trên môi trường số; hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính ngay tại khu dân cư, góp phần giảm tải cho bộ phận một cửa.
Điểm đặc biệt trong cách làm của phường là triển khai theo lộ trình bài bản, gồm ba giai đoạn: đào tạo lực lượng nòng cốt, mở rộng ra cộng đồng và vận hành thực tế. Phương châm “học từ nhu cầu” giúp xóa bỏ tâm lý e ngại, tạo sự hứng thú cho người dân khi tham gia. Thay vì áp đặt, chính người dân được đề xuất nội dung muốn học, từ đó tăng tính chủ động và hiệu quả tiếp nhận.
Chia sẻ về quá trình tiếp cận công nghệ, Bí thư Chi bộ 9, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám Phạm Xuân Mai cho biết, dù ở độ tuổi từ 70 đến 80, các cán bộ cơ sở vẫn đang nỗ lực từng ngày để không bị tụt hậu trong công cuộc chuyển đổi số. Nhờ các đợt tập huấn bài bản, nhiều Bí thư Chi bộ vốn trước đây "chưa biết gì về máy tính" nay đã có thể tự tay soạn thảo báo cáo, lập bảng biểu và quản lý số liệu trên phần mềm Excel một cách thành thạo.
Đánh giá cao hiệu quả của việc đào tạo kỹ năng số thực tế do Đoàn Thanh niên triển khai, ông Phạm Xuân Mai cho biết, các chương trình này đã giúp những cán bộ cao tuổi "vỡ ra" nhiều kiến thức mới, từ đó ứng dụng trực tiếp vào công việc. "Với những người đã 70, 80 tuổi mà làm chủ được công nghệ để phục vụ công việc như vậy là điều rất đáng quý", ông Mai nhấn mạnh.