Từ chính sách mềm dẻo, linh hoạt
Mới 7h sáng, dưới cái nắng oi bức hơn 37 độ C, ông Lưu Văn Tuân, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám cùng các hội viên đã có mặt tại điểm chốt trực bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường tại ngõ chợ Ngô Sỹ Liên. Gần 70 tuổi, dưới cái nắng nóng gay gắt của mùa hè, có thời điểm lên đến trên 40 độ C ở ngoài trời, ông Tuân và rất nhiều hội viên cao tuổi vẫn nhanh nhẹn, năng nổ, đi bộ quanh tuyến đường: Ngõ Ngô Sỹ Liên, Nguyễn Như Đổ, Trần Quý Cáp... để liên tục nhắc nhở, vận động người dân buôn bán đúng nơi quy định, không lấn chiếm vỉa hè.
Quệt những giọt mồ hôi túa trên mặt, ông Lưu Văn Tuân chia sẻ, Hội Cựu chiến binh phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám có trên 2.000 hội viên. Từ tháng 3-2026, được sự phân công của Ban Chỉ đạo 197 của phường về lập lại trật tự đô thị, Hội Cựu chiến binh đảm nhận việc giữ gìn trật tự, vệ sinh ở địa bàn chợ Ngô Sỹ Liên và một đoạn đường phố Nguyễn Khuyến.
“Chúng tôi chia tổ trực, mỗi ngày 6 người, trực chốt tại chợ từ 7h – 10h sáng và từ 15h – 18h chiều. Bất kể mưa hay nắng, lực lượng cựu chiến binh vẫn thay nhau túc trực để vận động, nhắc nhở, có lúc cũng phải áp dụng biện pháp cứng rắn là xử phạt để răn đe. Tổ trực chốt mỗi ngày đều ghi hình, chụp ảnh các tuyến phố để báo cáo Ban Chỉ đạo. Công tác tuyên truyền, nhắc nhở vì thế được thường xuyên, liên tục và sát sao. Sau một thời gian, việc lập lại trật tự dần đi vào nền nếp”, ông Tuân chia sẻ.
Theo nhiều người dân, trước kia chợ Ngô Sỹ Liên là điểm nóng về đô thị và môi trường tại phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Do đặc thù địa bàn đông dân cư, đường đi nhỏ hẹp, có nhiều cơ sở lưu trú, nhà hàng và dịch vụ; ngoài ra, trên tuyến phố hiện tập trung nhiều hộ kinh doanh được hình thành từ nhiều thập kỷ nên hoạt động mua bán tại đây khá lộn xộn. Nhiều lúc, người dân bày bán tràn xuống lòng đường, rác thải khắp nơi. Nhưng giờ, mọi việc đã khác…
Ghi nhận của phóng viên trong nhiều ngày, hoạt động buôn bán tại chợ Ngô Sỹ Liên và các tuyến phố xung quanh đã ngăn nắp hơn trước. Tình trạng bày bán dưới lòng đường không còn. Công tác vệ sinh môi trường tại địa bàn được cải thiện trông thấy. Các tuyến phố trước kia ô tô khó có thể di chuyển, nay đã được khơi thông ách tắc. Du khách đã có lối đi bộ trên vỉa hè.
Trước sự đổi thay về trật tự đô thị, ông Nguyễn Văn Bình, một người dân sinh sống và buôn bán lâu năm tại ngõ chợ Ngô Sỹ Liên chia sẻ: “Việc nghiêm cấm bày bán hàng quán trên vỉa hè có thể khiến nhiều tiểu thương kinh doanh chậm hơn một chút do các mặt hàng phải thu gọn vào trong nhưng đổi lại, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường được cải thiện tốt hơn. Người dân và du khách có lối đi lại, đường phố sạch sẽ. Tôi và nhiều người dân rất ủng hộ chủ trương này”.
Làm sao để không còn tình trạng “Bắt cóc bỏ đĩa”
Với sự ra quân và xử lý nghiêm tình trạng vi phạm diễn ra liên tục, thường xuyên trong nhiều tháng, công tác bảo đảm trật tự đô thị tại chợ Ngô Sỹ Liên đang tạo được chuyển biến rõ nét. Điều đáng nói, ý thức nền nếp của người dân đã thay đổi. Tình trạng “đối phó”, nay dọn mai lại bày bán ở vỉa hè đã giảm.
Chia sẻ về kinh nghiệm thành công trong việc dọn dẹp vỉa hè tại “điểm nóng” chợ Ngô Sỹ Liên, ông Lưu Văn Tuân cười bảo, quản lý đô thị chỉ có thể thành công và bền vững khi nhận được sự đồng thuận, ủng hộ từ chính người dân.
“Phương châm hành động của phường không phải là “dẹp bỏ” một cách cực đoan, mà là tập trung vào “sắp xếp, tổ chức lại sản xuất và không gian sống”. Chính quyền địa phương đặt mục tiêu giải quyết hài hòa giữa yêu cầu thượng tôn pháp luật và quyền lợi an sinh chính đáng của nhân dân. Sự mềm dẻo, linh hoạt, vừa gần gũi với người dân, vừa cứng rắn trước những cá nhân cố tình vi phạm nên đã tạo được sự đồng thuận lớn”, ông Tuân nói.
Mặc dù tình hình trật tự đô thị tại chợ Ngô Sỹ Liên đang từng bước được cải thiện nhưng Ban Chỉ đạo 197 của phường cũng nhận định, đây là địa bàn phức tạp do thói quen sinh hoạt của người dân đã định hình lâu năm. Tình trạng "đánh trống bỏ dùi" hoặc tái lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh vẫn có nguy cơ tiếp diễn sau khi lực lượng chức năng rút đi, nhất là tại các tuyến phố nhỏ và khu vực chợ cóc, chợ tạm đã hoạt động lâu năm.
Trước những thách thức này, Hội Cựu chiến binh phường đề xuất cần đổi mô hình “quản lý hành chính” sang “quản trị cùng cộng đồng”, khuyến khích sự tham gia, đồng hành của người dân. Các khu dân cư, tổ dân phố cần cử cán bộ khu dân cư, tổ trưởng tổ dân phố tham gia cùng Tổ trực trong các đợt ra quân cao điểm, từ đó nâng cao ý thức của người dân chung tay giữ gìn môi trường sống của chính mình.
Đồng thời, Hội đề xuất lắp đặt hệ thống camera để giám sát các hành vi vi phạm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý đô thị, xây dựng các kênh phản ánh trực tuyến trên nền tảng số hoặc ứng dụng của chính quyền địa phương, tạo điều kiện để người dân dễ dàng chụp ảnh, gửi thông tin về các hành vi vi phạm như lấn chiếm không gian công cộng hay đỗ xe sai quy định, từ đó hỗ trợ lực lượng chức năng kịp thời xử lý.
Có thể thấy, việc duy trì trật tự đô thị là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, quyết liệt và đồng thuận của toàn xã hội. Với sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị cùng quyết tâm của cấp ủy, chính quyền và người dân, diện mạo đô thị của Hà Nội ngày càng khang trang, sạch đẹp, văn minh và hiện đại hơn.