Cơ sở pháp lý của quyền làm chủ
- Hiến pháp năm 2013 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) khẳng định rõ: Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực nhà nước; Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước thông qua dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện bằng Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp và các hình thức khác theo quy định của pháp luật. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp chính là hình thức dân chủ trực tiếp quan trọng nhất, thông qua đó Nhân dân trực tiếp lựa chọn những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình tham gia vào bộ máy quyền lực nhà nước.
- Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014 (sửa đổi, bổ sung các năm 2020, 2025), Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã cụ thể hóa đầy đủ vai trò, vị trí, chức năng của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, đồng thời tạo hành lang pháp lý đồng bộ, chặt chẽ, bảo đảm cuộc bầu cử được tiến hành dân chủ, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín, đúng Hiến pháp và pháp luật.
Ý nghĩa Cuộc bầu cử nhiệm kỳ 2026–2031
- Mục đích trước hết của cuộc bầu cử là bảo đảm và phát huy đầy đủ quyền làm chủ của Nhân dân. Thông qua lá phiếu bầu, mỗi cử tri trực tiếp tham gia vào việc hình thành bộ máy quyền lực nhà nước, lựa chọn những đại biểu tiêu biểu về phẩm chất chính trị, đạo đức, trí tuệ, năng lực và uy tín, thực sự đại diện cho ý chí, nguyện vọng và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.
- Cuộc bầu cử còn nhằm xây dựng, kiện toàn và nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy nhà nước trong nhiệm kỳ mới. Quốc hội khóa XVI sẽ thực hiện quyền lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao, quyết định các vấn đề trọng đại của đất nước; tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh mới. Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho Nhân dân, quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, giám sát hoạt động của Ủy ban nhân dân và các cơ quan liên quan, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả.
- Một mục đích quan trọng khác của cuộc bầu cử là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ Nhân dân; xây dựng đội ngũ đại biểu có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Ý nghĩa chính trị – xã hội toàn diện và lâu dài
- Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 có ý nghĩa sâu sắc trong việc củng cố và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, khẳng định bản chất Nhà nước ta là Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Mỗi lá phiếu của cử tri không chỉ là sự lựa chọn cá nhân mà còn là sự gửi gắm niềm tin, trách nhiệm và kỳ vọng vào tương lai của đất nước và địa phương.
- Cuộc bầu cử đồng thời góp phần tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân; củng cố niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước. Thông qua bầu cử, ý chí, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân được tập hợp, phản ánh đầy đủ vào các quyết sách quan trọng, tạo sự đồng thuận, thống nhất cao trong toàn xã hội – yếu tố then chốt bảo đảm ổn định chính trị và phát triển bền vững.
- Về phương diện xã hội, cuộc bầu cử có ý nghĩa giáo dục sâu sắc ý thức chính trị, trách nhiệm công dân; khơi dậy tinh thần yêu nước, truyền thống đoàn kết, trách nhiệm của mỗi người dân đối với cộng đồng và Tổ quốc. Việc tham gia bầu cử trở thành hành động cụ thể, thiết thực để mỗi công dân thể hiện vai trò làm chủ, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ngày càng vững mạnh.
Quyền lợi chính trị gắn liền với trách nhiệm công dân
- Bầu cử vừa là quyền lợi chính trị thiêng liêng, vừa là nghĩa vụ, trách nhiệm của mỗi công dân. Thông qua lá phiếu của mình, cử tri trực tiếp tham gia tổ chức quyền lực nhà nước, thể hiện vai trò làm chủ, đóng góp vào việc xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
- Quyền lợi của Nhân dân không chỉ dừng lại ở việc bầu ra người đại diện, mà còn bao gồm quyền được thông tin đầy đủ, kịp thời về cuộc bầu cử; về tiêu chuẩn, danh sách và chương trình hành động của người ứng cử; quyền giám sát quá trình tổ chức bầu cử cũng như hoạt động của các đại biểu sau khi được bầu. Đây là những quyền hiến định, góp phần bảo đảm tính công khai, minh bạch, dân chủ trong toàn bộ quá trình bầu cử và trong hoạt động của các cơ quan dân cử.
- Đi liền với quyền lợi là trách nhiệm của mỗi công dân đối với Tổ quốc và cộng đồng. Mỗi cử tri có trách nhiệm nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật về bầu cử; tham gia đầy đủ, đúng thời gian, đúng quy trình; chủ động tìm hiểu, cân nhắc kỹ lưỡng để lựa chọn những người thực sự xứng đáng, có đủ đức, đủ tài, đủ uy tín đại diện cho Nhân dân.
- Nhân dân đồng thời có trách nhiệm tích cực tham gia xây dựng môi trường bầu cử lành mạnh, văn minh; đấu tranh với các biểu hiện vi phạm pháp luật, thông tin sai lệch; giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra an toàn, nghiêm túc và đúng pháp luật.
Phát huy dân chủ, tạo đồng thuận xã hội
- Khi mỗi người dân nhận thức đầy đủ quyền lợi và trách nhiệm của mình, cuộc bầu cử sẽ thực sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân, nơi ý chí, nguyện vọng của Nhân dân được hội tụ, thống nhất và lan tỏa mạnh mẽ. Sự tham gia tự giác, tích cực và có trách nhiệm của Nhân dân chính là yếu tố then chốt tạo nên sự đồng thuận, thống nhất cao trong toàn xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.
- Đối với phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, việc đẩy mạnh tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa, quyền lợi và trách nhiệm của Nhân dân trong cuộc bầu cử là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức công dân; phát huy vai trò làm chủ của Nhân dân ở cơ sở; tạo nền tảng vững chắc để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, giữ vững kỷ cương, trật tự và xây dựng đời sống văn hóa trên địa bàn.
- Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, mà còn là biểu hiện tập trung của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, là minh chứng sinh động cho sức mạnh của dân chủ xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.