Trong bối cảnh an ninh năng lượng đang trở thành một trong những vấn đề toàn cầu mang tính chiến lược, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ lâu dài, gắn chặt với mục tiêu phát triển bền vững của đất nước. Triển khai Chương trình quốc gia và Kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, quản lý nhu cầu điện trên địa bàn thành phố Hà Nội có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm ổn định an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường, thúc đẩy tăng năng suất lao động, đổi mới mô hình tăng trưởng, đồng thời thực hiện nghiêm túc cam kết của Việt Nam trong khuôn khổ đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.
Việc triển khai Chương trình được xác định là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, xuyên suốt, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân. Trọng tâm của Chương trình là nâng cao nhận thức xã hội về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; tăng cường đào tạo, phát triển nguồn nhân lực; nâng cao năng lực, kỹ năng quản lý, sử dụng năng lượng trong các hoạt động kinh tế – xã hội và đời sống dân sinh, qua đó từng bước hình thành thói quen tiêu dùng năng lượng văn minh, có trách nhiệm.
Cùng với công tác tuyên truyền, Thành phố đã triển khai hướng dẫn, hỗ trợ tư vấn kỹ thuật cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong việc xây dựng chỉ số hiệu quả năng lượng; khuyến khích ứng dụng các trang thiết bị có hiệu suất cao, công nghệ tiên tiến, tiết kiệm năng lượng trong quản lý, vận hành. Các mô hình điển hình về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả gắn với ứng dụng thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được chú trọng phổ biến, nhân rộng, qua đó góp phần chuyển đổi thị trường theo hướng nâng cao hiệu suất năng lượng, phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu.
Chương trình đồng thời chú trọng công tác đánh giá tình hình sử dụng năng lượng, triển khai kiểm toán năng lượng, xây dựng hệ thống quản lý năng lượng, mô phỏng và dự báo nhu cầu năng lượng; phổ biến các phương pháp, công cụ xác định định mức tiêu hao năng lượng, phát triển các cơ sở sử dụng năng lượng xanh theo tiêu chí của Thành phố. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về năng lượng, bảo đảm sử dụng hợp lý, tiết kiệm các nguồn tài nguyên.
Một trong những mục tiêu trọng yếu của Chương trình là giảm công suất phụ tải đỉnh của hệ thống điện thành phố Hà Nội, qua đó góp phần giảm công suất phụ tải đỉnh của hệ thống điện quốc gia. Việc này không chỉ giúp sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư cho xây dựng mới, mở rộng hệ thống điện mà còn góp phần khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên năng lượng, thúc đẩy phát triển bền vững. Cùng với đó, Thành phố từng bước mở rộng các dịch vụ hỗ trợ, hậu mãi trong cung cấp điện, khuyến khích các tổ chức, cá nhân, kể cả hộ sử dụng điện sinh hoạt, tham gia tích cực các chương trình quản lý nhu cầu điện.
Về mục tiêu cụ thể, Chương trình phấn đấu đạt mức tiết kiệm năng lượng từ 1,6% đến 1,8% so với mức dự báo nhu cầu, trong đó các lĩnh vực công nghiệp, thương mại – dịch vụ, xây dựng, quản lý – tiêu dùng, nông – lâm – ngư nghiệp và các hoạt động khác đạt mức tiết kiệm tối thiểu 2,2% tổng điện năng tiêu thụ. Trong lĩnh vực giao thông vận tải, phấn đấu giảm 2% lượng tiêu thụ xăng, dầu so với dự báo nhu cầu, từng bước xây dựng quy định mức tiêu thụ nhiên liệu đối với phương tiện giao thông cơ giới mới theo hướng tiết kiệm, thân thiện môi trường. Các cơ quan, công sở, tòa nhà văn phòng, trường học, bệnh viện được yêu cầu bảo đảm tiết kiệm tối thiểu 5% tổng điện năng tiêu thụ hằng năm. Hệ thống chiếu sáng công cộng, chiếu sáng quảng cáo, trang trí ngoài trời phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 30% điện năng; chiếu sáng giao thông tiết kiệm ít nhất 10%; 100% hệ thống chiếu sáng công cộng lắp mới áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm có mức tiêu thụ từ 01 triệu kWh/năm trở lên, yêu cầu tiết kiệm ít nhất 3% tổng điện năng tiêu thụ hằng năm hoặc trên một đơn vị sản phẩm.
Chương trình cũng đặt ra yêu cầu cao đối với lĩnh vực vận tải và sản xuất công nghiệp. Theo đó, 100% doanh nghiệp vận tải trọng điểm phải có chương trình phổ biến kỹ năng điều khiển phương tiện và áp dụng các giải pháp kỹ thuật theo hướng tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh. Đồng thời, phấn đấu trên 90% doanh nghiệp trong các khu công nghệ cao, khu công nghiệp, cụm công nghiệp và 80% cơ sở công nghiệp nông thôn, làng nghề được tiếp cận, áp dụng các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, chuyển đổi xanh.
Song song với đó, Thành phố phấn đấu có 60 cơ sở, công trình xây dựng được công nhận danh hiệu sử dụng năng lượng xanh, trong đó có từ 4 đến 6 công trình đạt chứng nhận công trình xanh cấp quốc gia. Công tác đào tạo, nâng cao năng lực được đẩy mạnh với mục tiêu tập huấn cho khoảng 1.000 lượt cán bộ kỹ thuật, người quản lý năng lượng; phối hợp đào tạo, cấp chứng chỉ cho 60 – 80 cán bộ quản lý năng lượng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Đáng chú ý, phong trào "Hộ gia đình sử dụng an toàn, tiết kiệm điện, tiết kiệm năng lượng" tiếp tục được triển khai sâu rộng, gắn với đời sống dân sinh. Năm 2026, Thành phố phấn đấu công nhận 1.260 hộ gia đình tiêu biểu cấp Thành phố và 6.300 hộ gia đình tiêu biểu cấp phường, xã. Đồng thời, phấn đấu 70% trường học có hoạt động tuyên truyền, giảng dạy về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, qua đó hình thành ý thức tiết kiệm năng lượng cho thế hệ trẻ ngay từ nhà trường.
Việc triển khai Chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2026 – 2030 là yêu cầu khách quan, là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. UBND phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám kêu gọi các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và Nhân dân trên địa bàn nâng cao tinh thần trách nhiệm, chủ động, tích cực thực hiện các giải pháp tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng hiệu quả, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội phát triển bền vững, xanh, văn minh và hiện đại.